Σημειώσεις λελογισμένης υπεροψίας

Πολιτικό Ημερολόγιο

Τρία σενάρια για την επόμενη μέρα

του Γιάννη Αλμπάνη

Μετά την καταψήφιση της πρότασης δυσπιστίας, φαίνεται απίθανο να επιλυθεί η πολιτική κρίση που έχει προκαλέσει το έγκλημα των Τεμπών, χωρίς κάποιου είδους ρήξη.

1. Ο πρωθυπουργός έχει γίνει τόσο αντιδημοφιλής που η διακυβέρνηση καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη, αν όχι αδύνατη -ήδη είναι φανερό ότι οι υπουργοί «έχουν κατεβάσει τα μολύβια». Το πρόβλημα για την κυβέρνηση δεν είναι μόνο ότι έχει απέναντί της τη μεγάλη πλειονότητα της κοινωνίας. Ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι οι πολίτες μοιάζουν «να μην ακούνε» τον πρωθυπουργό, ό,τι και αν λέει αυτός. Όταν ένας πρωθυπουργός δεν εμφανίζεται στοιχειωδώς πειστικός στην κοινωνία, μπορεί να παραμείνει στην κυβέρνηση αλλά δεν μπορεί να κυβερνήσει. Σε αυτές τις περιπτώσεις η παραμονή στην κυβέρνηση παρατείνεται με την ελπίδα μιας «θαυματουργής» ανάκαμψης, αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για πορεία διαρκούς φθοράς.

Αυτή η φθορά θα επιταχύνεται από τις νέες διώξεις και τις νέες αποκαλύψεις για το έγκλημα και τη συγκάλυψή του. Τα τελευταία εικοσιτετράωρα η αποκάλυψη του μέιλ Τριαντόπουλου που έδειξε ότι «όλοι οι άνθρωποι του προέδρου» ήξεραν για το μπάζωμα καθώς και της κατάθεσης της πυρονόμου που υποστηρίζει ότι δέχτηκε πιέσεις για να υπογράψει την πρώτη αυτοψία του χώρου, δυσκόλεψαν ακόμα περισσότερο τη θέση της κυβέρνησης.

Όσο παραμένει ο Μητσοτάκης στο Μαξίμου, τόσο θα μειώνεται η δημοτικότητά του και θα βυθίζεται η Νέα Δημοκρατία.

2. Την ίδια στιγμή, η λειτουργία του λειτουργία του πολιτικού συστήματος έχει απορρυθμιστεί. Η ένταση και ο οξύτητα της τριήμερης συζήτησης για την πρόταση μομφή αποτελεί το προοίμιο όσων θα δούμε το επόμενο διάστημα. Οι ιστορικές λαϊκές κινητοποιήσεις και ο αγώνας των συγγενών των θυμάτων του εγκλήματος έχουν φέρει στο επίκεντρο του πολιτικού και κοινωνικού βίου το αίτημα της «Κάθαρσης» για τα Τέμπη. Το αίτημα της «Κάθαρσης» ανοίγει ένα ηθικό χάσμα τόσο μεταξύ κυβερνώντων και κυβερνώμενων όσο και μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Όταν μια κυβέρνηση κατηγορείται για βαριά ποινικά αδικήματα, η πολιτική ζωή έχει εκτραπεί από την «κανονικότητα»

Το επόμενο διάστημα η αντιπολίτευση αναμένεται να φέρει νέα αιτήματα για τη συγκρότηση Προανακριτικών για κυβερνητικούς αξιωματούχους. Επιπλέον, η Προανακριτική για τον Τριαντόπουλο θα γίνει πεδίο πολιτικής μάχης, αφού θα ζητηθεί να καταθέσει ο Μητσοτάκης. Η κυβέρνηση θα βρεθεί μεταξύ σφύρας και άκμονος. Αν προστατεύσει τους ανθρώπους της θα ξεσηκωθεί θύελλα για συγκάλυψη. Αν επιχειρήσει ανθρωποθυσίες θα προκαλέσει αποσυσπείρωση στο νεοδημοκρατικό «στράτευμα» κι ενδέχεται να δούμε αντιδράσεις που να προκαλέσουν σοβαρό πρόβλημα στο Μαξίμου.

3. Ενώ η κυβέρνηση βυθίζεται και το πολιτικό σύστημα απορυθμίζεται, δεν φαίνεται στον ορίζοντα αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Από τη μια πλευρά, ο προσωποπαγής χαρακτήρας του συστήματος εξουσίας σε συνδυασμό με τη θεσμική ρηχότητα και τον αρχηγισμό της Νέας Δημοκρατίας καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την «αλλαγή εν κινήσει» στο πρότυπο των Βρετανών Συντηρητικών.

Από την άλλη, δεν υπάρχει αντιπολιτευόμενο κόμμα που να μπορεί να εμφανιστεί ως διεκδικητής της εξουσίας. Ταυτόχρονα, παρά τη συνεργασία τους για την πρόταση δυσπιστίας, η συγκρότηση ενός μετώπου από τα κόμματα της αντιπολίτευση δεν μοιάζει πιθανή αυτή τη στιγμή.

4. Υπάρχουν τρία σενάρια που θα μπορούσαν να ανοίξουν τη διέξοδο από την κρίση. Το πρώτο είναι οι λαϊκές κινητοποιήσεις να κλιμακωθούν και να οδηγήσουν σε πτώση της κυβέρνησης. Το δεύτερο σενάριο είναι να σπάει η παράδοση και να γίνει η υπέρβαση μέσα στην ίδια τη Δεξιά. Το τρίτο σενάριο είναι να διαρραγούν τα κομματικά στεγανά και να γίνει σύγκλιση της προοδευτικής αντιπολίτευσης. Και τα τρία σενάρια απαιτούν βούληση για ρήξεις. Αν δεν γίνει κάποια από αυτές τις ρήξεις, θα ζήσουμε μια μακρά περίοδο πολιτικής και θεσμικής κρίσης.

Leave a Reply