του Χαράλαμπου Γεωργούλα
Ένας προσεκτικός αναλυτής της πολιτικής κατάστασης, ο Γιώργος Σταθάκης, που διακρίνεται για τη μετριοπαθή διατύπωση των απόψεών του, κατέληξε πρόσφατα, μετά από μια εκτεταμένη αναφορά στην κατάσταση του ελληνικού κομματικού συστήματος, στο ακόλουθο συμπέρασμα: καθώς «δεν υπάρχουν καν στον ορίζοντα» «κόμματα ρήξης και αλλαγής με θεμελιακές ιδέες για τις τεράστιες αλλαγές και τον μετασχηματισμό τελικά της ελληνικής κοινωνίας, με προοπτική διακυβέρνησης και ισχυρών κοινωνικών συμμαχιών», «η ελπίδα θα περιμένει λίγο ακόμα».
Το καταληκτικό συμπέρασμα ισχύει
Προφανώς, η παράθεση του καταληκτικού αποσπάσματος δεν μπορεί να θεωρηθεί αντιπροσωπευτική του συνόλου της ανάλυσης. Οπωσδήποτε την αδικεί η απομονωμένη παράθεσή του, καθώς προηγείται ολόκληρη συλλογιστική και στοιχειοθέτηση για μια πραγματικότητα που χαρακτηρίζει επί δεκαετίες το εγχώριο κομματικό σύστημα. Είναι αυτονόητο ότι τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προσεκτική ανάγνωσή του ( «Πόσα προσωποπαγή κόμματα» να αντέξει αυτός ο τόπος;). Οποιος/α την επιχειρήσει, ωφελημένος/η θα βγει, όπως κι αν το αποτιμήσει τελικά.
Το συμπέρασμα, πάντως, παρότι δαχτυλόδειχνε τη σκληρή πραγματικότητα, θα πρέπει να στενοχώρησε και να ενόχλησε, γιατί κατονόμασε το αδιέξοδο στο οποίο οδηγείται η σημερινή πολιτική πραγματικότητα και δεν χάιδεψε τα αφτιά όσων αυταπατώνται. Μπορεί κάποιοι να σκεφτούν ότι με τόσους πολιτικούς αρχηγούς που στοχεύουν στην ήττα του Μητσοτάκη και την υπόσχονται, δεν γίνεται, κάποιος απ’ όλους θα την πετύχει. Όμως δεν ακούγεται και πολύ ορθολογική αυτή η σκέψη.
Μπορούμε να υποθέσουμε πως ειδικότερα έχει ενοχλήσει το γεγονός ότι δεν έκανε διάκριση ανάμεσα στα προσωποπαγή κόμματα, ώστε να θεωρηθεί ότι κάποια από αυτά διακρίνονται, έστω στον ορίζοντα, ως μακρινή ελπίδα. Ιδιαίτερα στενόχωρη πρέπει να θεωρήθηκε η κατάταξη στην ίδια κατηγορία, των προσωποπαγών κομμάτων, μαζί με τα ήδη υπάρχοντα, και των δύο υπό εκκόλαψη Τσίπρα και Καρυστιανού. Δυστυχώς, όμως, αυτή είναι η αλήθεια. Και όπως γίνεται συνήθως, αντί να τα βάλουμε με την πραγματικότητα, τείνουμε να τα βάλουμε με τον αγγελιοφόρο.
Ένας για όλους, όλοι για τον μοναδικό
Ας προσθέσουμε μερικά ακόμη επιχειρήματα υπέρ της εκτίμησης ότι όλα αυτά τα κόμματα που υπόσχονται να μας απαλλάξουν από το καθεστώς Μητσοτάκη, μόνο μέρος της ευκταίας λύσης δεν αποτελούν. Μπορεί ακόμα και να εμποδίζουν την αναζήτησή της.
• Τα κόμματα αυτού του τύπου, εισάγοντας τον μεταξύ τους ανταγωνισμό ως βασικό στοιχείο του αγώνα για την επικράτησή τους στη μάχη εναντίον του Μητσοτάκη, δεν διευκολύνουν, αν δεν αποκλείουν, τη συγκρότηση ισχυρών πολιτικών/κοινωνικών συμμαχιών. Αντίθετα, μετατρέπουν σε στοιχείο εκ των ων ουκ άνευ τον μέχρις εσχάτων αγώνα εναντίον των ανταγωνιστών τους στην κοινή μάχη εναντίον του Μητσοτάκη. Το «ή αυτοί ή εμείς» εσωτερικεύεται αντί να στρέφεται αποκλειστικά προς τους εκτός αντιπολίτευσης.
• Ο προσωποπαγής χαρακτήρας αυτών των κομμάτων δεν επιτρέπει τη δημόσια συζήτηση με στόχο την αναζήτηση προγραμματικών συγκλίσεων, όπου πραγματικά είναι δυνατόν να υπάρξουν, γιατί αν υπάρξουν και ευδοκιμήσουν υπάρχει θέμα ποιος θα πιστωθεί την επιτυχία. Η βαθιά πίστη στην αξία του προσώπου/αρχηγού δεν επιτρέπει το διαμοιρασμό της όποιας επιτυχίας, πολύ περισσότερο μιας εκλογικής νίκης.
• Καθώς τα κόμματα αυτά, για να πετύχουν τον στρατηγικό τους στόχο, οφείλουν να αποδείξουν την υπεροχή τους έναντι των άλλων διεκδικητών του τίτλου, αν όχι τη μοναδικότητά τους, μέσα στην πραγματικότητα ενός κερματισμένου αντιπολιτευτικού χώρου, αντί να συμβάλλουν στη δημιουργική ανασύνθεσή του ενδυναμώνοντας τις συνθετικές τάσεις, ενεργοποιούν αποσυνθετικές διαδικασίες ή δεν αισθάνονται την ανάγκη να τις αποτρέψουν. Αντίθετα, επιχειρούν να επωφεληθούν από αυτές, καθώς τις θεωρούν φυσιολογικές μέσα στη λογική τους.
Πρώτος διδάξας ο Τσίπρας, με τις βλέψεις σε βάρος του ΠΑΣΟΚ –ήδη από το 2019, που το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί τώρα να ανταποδώσει– αλλά και του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και της Νέας Αριστεράς. Η Καρυστιανού αντλεί προσωπικό με παρόμοια τακτική, παρά τις διακηρύξεις της περί αποχής από οποιαδήποτε επαφή με το υπάρχον πολιτικό σύστημα. Ακολουθεί η Κωνσταντοπούλου με τις διαρκείς επιθέσεις της κατά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και του Τσίπρα. Σε μικρογραφία, παρόμοια συμβαίνουν και στην αριστερά του αριστερού ημισφαιρίου. Πρόσφατες ενωτικές προσπάθειες στον χώρο της εκτός κοινοβουλίου αριστεράς (Αναμέτρηση, ΔΕΑ, ΑΠΟ, Μετάβαση, Ξεκίνημα…) δοκιμάζονται από διαιρετικές αναταράξεις υπό την βαρυτική επήρεια του ΜέΡΑ 25. Στον χώρο επιρροής της Νέας Αριστεράς, όπως και του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και ανένταχτων, μπορεί να συναντήσει κανείς εκτεθειμένους στην ιδέα ότι χρειάζεται ενίσχυση το προσωποπαγές σχέδιο Τσίπρα, παρά τον κίνδυνο μια τέτοια τάση να απειλήσει με αποδιοργάνωση ένα κόμμα που δεν πρόλαβε καλά καλά να συστηθεί στο κοινό που απευθύνεται.
Να ορίσουμε την ελπίδα, για να την αναγνωρίζουμε
• Όλα τα παραπάνω συντείνουν στον αποκλεισμό «από τα αποδυτήρια» της πιθανότητας να ευνοηθεί οποιαδήποτε διαδικασία συσπείρωσης δυνάμεων λιγότερο ή περισσότερο ευρύτερων σε προγραμματική βάση εν όψει κοινού στόχου, καθώς και η συστηματική καλλιέργεια πολιτικής συμμαχιών, ιδίως με στρατηγικό βάθος. Εξ ου και η φενάκη των παρθενογενέσεων και της αποφυγής των μιαρών. Η πολιτική συμμαχιών καταντά να θεωρείται αμαρτία. Και συχνά ακούμε φωνές καταγγελίας για την ανυπαρξία «κουλτούρας συνεργασιών», ακόμα κι από μεριές όπου την πνίγουν με τα ίδια τους τα χέρια.
Η ελπίδα, λοιπόν, θα περιμένει λίγο ακόμα. Πρέπει να βρούμε τρόπο να την κρατήσουμε ζωντανή και να τη δυναμώνουμε με λόγια και με έργα. Μα πρώτα απ’ όλα πρέπει να την ορίσουμε, για να μπορούμε να την αναγνωρίσουμε. Καθώς ό,τι προβάλλει στον ορίζοντα δεν είναι απαραίτητα αυτό που δίκαια ελπίζαμε.
https://epohi.gr/articles/i-elpida-se-anamoni/
Leave a Reply