Μισός αιώνας από τη Μεταπολίτευση

Η συζήτηση για αυτόν τον μισό αιώνα συνδέεται άρρηκτα με την έννοια της Μεταπολίτευσης

Το νέο βιβλίο του Βασίλη Λιόση, από τις εκδόσεις ΚΨΜ, επιχειρεί να απαντήσει σε ερωτήματα που εκκινούν από τον ίδιο τον ορισμό και την περιοδολόγηση της Μεταπολίτευσης μέχρι αυτά που προκύπτουν από την εξέλιξη της κοινωνικής και ιδεολογικής ταυτότητας των κυριότερων κομμάτων της μεταπολιτευτικής περιόδου. Η ερμηνεία μιας εποχής και των τάσεών της από τη σκοπιά του κόσμου της εργασίας και της προοδευτικής διανόησης

Πενήντα χρόνια από το 1974. Πενήντα χρόνια άλλοτε πυκνά σε γεγονότα και με κατακλυσμιαίες αλλαγές και άλλοτε με αργούς και βασανιστικούς ρυθμούς. Αναμφίβολα πολλά έχουν αλλάξει και μάλλον λίγα έχουν μείνει ίδια, παραφράζοντας τους στίχους του γνωστού τραγουδιού των αδελφών Κατσιμίχα.

Η συζήτηση για αυτόν τον μισό αιώνα συνδέεται άρρηκτα με την έννοια της Μεταπολίτευσης. Αλλά ήδη αυτή η έννοια εγείρει πλήθος ερωτημάτων. Πώς ορίζεται η Μεταπολίτευση; Πότε, γιατί και με ποιον τρόπο τερματίζεται; Πώς περιοδολογείται και ποια τα κριτήρια περιοδολόγησης; Υπάρχουν διαφορετικοί ορισμοί και κριτήρια περιοδολόγησης και, αν ναι, ποια είναι αυτά;

Με το νέο βιβλίο του, υπό τον τίτλο «Μισός αιώνας από τη Μεταπολίτευση», ο Βασίλης Λιόσης επιχειρεί να απαντήσει σε ερωτήματα όπως τα παραπάνω. Επιχειρεί, κυρίως όμως, να δει τα πλέον κομβικά γεγονότα, τις οικονομικές, πολιτικές, κοινωνικές και ιδεολογικές τάσεις που διαμορφώθηκαν και να κάνει βασικές αποτιμήσεις.

Στέκεται στη φύση και στον χαρακτήρα των κυριότερων κομμάτων της μεταπολιτευτικής περιόδου, στην ερμηνεία των μεταστροφών τους, στην περιγραφή του ιδεολογικού τους αποτυπώματος.

Πώς εξηγείται, άραγε, η αλλαγή του διαχειριστικού παραδείγματος στην οικονομική πολιτική της Νέας Δημοκρατίας; Γιατί εγκατέλειψε τη «σοσιαλμανία» του Κωνσταντίνου Καραμανλή και σήμερα εφαρμόζει ένα σκληρό νεοφιλελεύθερο μοντέλο; Η πρώτη της φάση την καθιστούσε ένα φιλολαϊκό κόμμα;

Ποιοι ήταν οι λόγοι της εκθετικής ανόδου αλλά και της ταχύτατης μετατροπής του ΠΑΣΟΚ από ένα ιδιότυπο σοσιαλρεφορμιστικό κόμμα σε βασικό πυλώνα της αστικής εξουσίας; Τι ρόλο έπαιξε η γραφειοκρατία του και η σχέση του με την ελληνική αστική τάξη;

Γιατί το ΚΚΕ Εσωτερικού νικήθηκε κατά κράτος από το ΚΚΕ στη μεταξύ τους ιδεολογικοπολιτική αντιπαράθεση;

Τι συνέβη με τις δύο διασπάσεις του ΚΚΕ το 1989 και το 1991; Για ποιο λόγο το ΚΚΕ απεμπόλησε τη θέση του περί εξαρτημένης Ελλάδας υιοθετώντας «νέα» ιδεολογικά σχήματα; Τι πολιτικά παρεπόμενα προκλήθηκαν από τις ιδεολογικές του μετατοπίσεις;

Ηταν προδιαγεγραμμένη η πορεία του ΣΥΡΙΖΑ σε μια κατεύθυνση πλήρους ενσωμάτωσης και ποια είναι τα κύρια αίτια της παρακμιακής του πορείας;

Εμβόλιμα, σχολιάζονται κομβικά γεγονότα και φαινόμενα, όπως το στίγμα της εφημερίδας «Αυριανή», το κραχ του χρηματιστηρίου, οι κυβερνήσεις Τζαννετάκη και Ζολώτα, οι δολοφονίες Φύσσα και Γρηγορόπουλου, το κίνημα των Αγανακτισμένων, το δημοψήφισμα του 2015 κ.ά.

Σε όλο το σώμα του βιβλίου και ιδιαίτερα προς το τέλος του επιχειρείται η καταγραφή των οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών και ιδεολογικών τάσεων στην ελληνική κοινωνία, ενώ υπάρχει εκτενής αναφορά για τις 20 εκλογικές αναμετρήσεις των βουλευτικών εκλογών αυτής της περιόδου.

Για τη στήριξη των συμπερασμάτων παρατίθεται πλήθος πινάκων, διαγραμμάτων και χρονοσειρών προκειμένου με ευσύνοπτο τρόπο να καταγραφούν οι τάσεις, όπως για παράδειγμα αυτών που αφορούν την εξέλιξη του ελληνικού ΑΕΠ, την άνοδο του χρέους, τις εκλογικές επιδόσεις των κομμάτων, τις ιδεολογικοπολιτικές ορίζουσες (αντιαμερικανισμός και αυτοτοποθέτηση στην κλίμακα «αριστερά – δεξιά»), την εξέλιξη των απεργιών, της συνδικαλιστικής πυκνότητας και των συσχετισμών δύναμης στο εργατικό κίνημα κ.ά. Ειδικότερα για τα τελευταία χρόνια, κατά τα οποία παρατηρήθηκε μια έντονη συντηρητικοποίηση της ελληνικής κοινωνίας, κατατίθενται σκέψεις προκειμένου να ερμηνευτεί ακριβώς αυτή η συντηρητικοποίηση.

Το βιβλίο όχι μόνο περιγράφει αλλά προσπαθεί και να ερμηνεύσει. Και όχι μόνο προσπαθεί να ερμηνεύσει, αλλά και να αναλύσει υπό συγκεκριμένη οπτική: αυτή του κόσμου της εργασίας και της προοδευτικής διανόησης. Ανεξάρτητα από πλευρές με τις οποίες κάποιος μπορεί να συμφωνήσει, να διαφωνήσει ή και να προβληματιστεί, το βιβλίο αποτελεί μία συμπύκνωση αυτού του μισού αιώνα και εγείρει συζητήσεις γύρω από γεγονότα-σταθμούς και φλέγοντα ιδεολογικά ζητήματα.

♦ Η παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Λιόση θα γίνει την Κυριακή 19 Μαΐου 2024, στις 6.30 μ.μ., στο καφέ «Gustav» (X. Tρικούπη 6-10, Εμπορικό Κέντρο Atrium, εντός της Στοάς).

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

■ Μαυρής Γιάννης, πολιτικός επιστήμονας, Ph.D., πρόεδρος & διευθύνων σύμβουλος της Public Issue

■ Στραβελάκης Νίκος, πανεπιστημιακός, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ

■ Κατσορίδας Δημήτρης, επιστημονικός συνεργάτης ΙΝΕ-ΓΣΕΕ

και ο συγγραφέας του βιβλίου.

Συντονίζει και παρεμβαίνει ο Τάσος Τσακίρογλου, δημοσιογράφος της «Εφημερίδας των Συντακτών».