του Χρύσανθου Τάσση
Δύο σχεδόν χρόνια μετά τις εκλογές του 2023 και τη νέα νίκη της ΝΔ, το ελληνικό κομματικό σύστημα μοιάζει κατακερματισμένο. Η πτώση των ποσοστών της ΝΔ λόγω των χειρισμών στο θέμα των Τεμπών και των μαζικών κινητοποιήσεων, αλλά και των αντιφάσεων στην οικονομική πολιτική, σε συνδυασμό με τη δραματική πτώση της Αριστεράς του κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ (ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, Κίνημα Δημοκρατίας), δημιουργούν ευκαιρίες για νέα ή παλαιά κόμματα ώστε να αναπτύξουν πολιτική και εκλογική δυναμική. Σε αυτό το πλαίσιο, θα περίμενε κανείς πως το ΠΑΣΟΚ/Κίνημα Αλλαγής θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην κατεύθυνση της κυβερνητικής εναλλαγής. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να συμβαίνει, καθώς το κόμμα βρίσκεται σε πτώση, και δημοσκοπικά υπολείπεται της Πλεύσης Ελευθερίας, ενώ φαίνεται να είναι κοντά με την Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου. Οι αιτίες για την εξέλιξη αυτή είναι ιδεολογικές, οργανωτικές, και στρατηγικές.
Πιο συγκεκριμένα, ιδεολογικά το κόμμα δεν φαίνεται να διαφοροποιείται από βασικές νεο-φιλελεύθερες πολιτικές της κυβέρνησης: στο κοινωνικό κράτος (ιδιωτικά ΑΕΙ, αξιολόγηση εκπαιδευτικών, Ωνάσεια σχολεία στην παιδεία, απογευματινά ιατρεία στα νοσοκομεία), στην οικονομία (ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων επιχειρήσεων, χρηματιστήριο ενέργειας), στο κράτος (Νέο Δημόσιο Μάνατζμεντ, κράτος ως επιχείρηση), αλλά και στην άκριτη προσήλωση στην κυρίαρχη πολιτική της ΕΕ (υπερψήφιση Φον Ντερ Λαϊεν) και του ΝΑΤΟ.
Οργανωτικά, η εμμονή στο «ανοιχτό» κόμμα (Γιώργος Παπανδρέου, 2004) με την εισαγωγή των φίλων και τον μη διαχωρισμό από τα μέλη οδηγεί σε «μέλη μιας χρήσης», τα οποία απλά νομιμοποιούν μία από τα πάνω επιλογή και δεν συμμετέχουν στο σχεδιασμό και την υλοποίηση της πολιτικής, εξέλιξη που αφυδατώνει το πολιτικό κόμμα. Χαρακτηριστικά, το 3ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ/Κινήματος Αλλαγής το 2022 προσδιορίστηκε ως οργανωτικό, χωρίς να υπάρχουν ιδεολογικές θέσεις. Ωστόσο, η οργανωτική δομή των κομμάτων υλοποιεί την ιδεολογία του και το πολιτικό του πρόγραμμα.
Επίσης, η εσωκομματική διαδικασία που προέκυψε ύστερα από τις εκλογές του 2023 και η επανεκλογή του Νίκου Ανδρουλάκη περιείχε μια βασική αντίφαση, καθώς οι τρεις υποψήφιοι που τον αμφισβήτησαν (Παύλος Γερουλάνος, Άννα Διαμαντοπούλου, Μιχάλης Κατρίνης) αντιτάχθηκαν στον Χάρη Δούκα και μάλιστα τη δεύτερη Κυριακή στήριξαν τον Νίκο Ανδρουλάκη. Η εσωκομματική εκλογή έλαβε χαρακτηριστικά στρατηγικής για το ΠΑΣΟΚ/Κίνημα Αλλαγής, καθώς μια πιθανή επικράτηση του Χάρη Δούκα έθετε στο προσκήνιο μια πιθανή συνεργασία με στελέχη από το ΣΥΡΙΖΑ που μπορούσε να αμφισβητήσει την πολιτική δυναμική της ΝΔ, όπως συνέβη στο Δήμο της Αθήνας. Πρόκειται για επιλογή που δεν ήθελε ούτε το μεγαλύτερο κομμάτι της γραφειοκρατίας αλλά ούτε και οι φίλοι/ψηφοφόροι του κόμματος. Μετά τις εσωκομματικές εκλογές, η αναβάθμιση της Άννας Διαμαντοπούλου, η συνάντηση των Νίκου Ανδρουλάκη/Κώστα Τσουκαλά με τον Κυριάκο Μητσοτάκη με το θέμα των υποκλοπών/παρακολουθήσεων να μένει ανοιχτό, καθώς και η στάση του κόμματος στις εξελίξεις για τα Τέμπη, δίνουν την εντύπωση πως και στρατηγικά το ΠΑΣΟΚ είναι εγγύτερα στη ΝΔ. Και αυτή η επιλογή αποτελεί συνέχεια της συγκυβέρνησης ΠΑΣΟΚ/ΝΔ/ΛΑΟΣ (2011-2012) και ΠΑΣΟΚ/ΝΔ/ΔΗΜΑΡ (2012-2013, καθώς αποχώρησε η ΔΗΜΑΡ έως το 2015), του «ΝΑΙ» στο δημοψήφισμα του 2015 και την οικοδόμηση του αντι-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου.
Με τις συγκεκριμένες ιδεολογικές, οργανωτικές και στρατηγικές επιλογές, σε συνδυασμό με την «εμμονή» στη δικαίωση των πολιτικών της περιόδου 2010-2012, το ΠΑΣΟΚ/Κίνημα Αλλαγής μοιάζει με κόμμα κεντροδεξιό-νεοφιλελεύθερο. Για το λόγο αυτό, δεν μπορεί να «επαναπατρίσει» μέλη και ψηφοφόρους που απο-ευθυγραμμίστηκαν την περίοδο 2010-2012. Έτσι, δεν μπορεί να κεφαλαιοποιήσει τον κατακερματισμό του κομματικού συστήματος, γιατί δεν μπορεί να διαφοροποιηθεί ιδεολογικά, προγραμματικά, στρατηγικά από τη ΝΔ – και φαίνεται πως είναι μέρος του προβλήματος και όχι μέρος μιας μελλοντικής κυβερνητικής λύσης.
https://epohi.gr/articles/i-dyskolia-anaptyxis-eklogikis-dynamikis-toy-pasok-kinimatos-allagis-ideologikes-organotikes-kai-stratigikes-diastaseis/
Leave a Reply